c5017e9a6eda0a2fb37c35f23ec90e6b

Praktijk Avana

 Nieuwsbrief November 2015

 

Beste nieuwsbrieflezer,

 

Is jouw kind hoog sensitief?

Zoals gezegd, wil ik deze Nieuwsbrief gebruiken om verder te gaan met dit thema…

Naast deze algemene kenmerken van hooggevoeligheid die we vorige keer hebben besproken, zijn er ook een aantal leeftijdsspecifieke kenmerken die zeer belangrijk en typerend zijn voor het hoogsensitieve kind.

Hieronder zullen we de belangrijkste bespreken.

Leeftijdsspecifieke kenmerken van het hoogsensitieve kind

Sommige pasgeboren baby’s zijn al vanaf de geboorte hoogsensitief, andere kinderen ontwikkelen pas later deze karaktertrek. Er bestaat helaas nog geen feilloze manier om te bepalen of een baby zich zal ontwikkelen als HSP. Sommige hooggevoelige kinderen huilen zeer vaak als baby door een te sterke overprikkeling, anderen huilen dan weer helemaal niet. Hooggevoelige baby’s zijn dus niet per definitie huil baby’s, maar het kan wel. Het is niet omdat een baby snel van slag is dat hij daarom als hoogsensitief moet worden beschouwd. Toch mag je deze baby’s zeker niet onderschatten want ze pikken elke stemming die ze ervaren op en onthouden die. Op de leeftijd van twee maanden hebben baby’s vaak veel behoefte aan speelgoed, muziek en mensen rondom hen. Hoogsensitieve baby’s hebben dit echter niet omdat ze erg gevoelig zijn voor overprikkeling.

Rond de leeftijd van 6 maanden hebben sensitieve baby’s veel meer moeite om in slaap te vallen. Velen van hen hebben rond deze periode last van slaapproblemen die vaak worden veroorzaakt door overprikkeling. Een te drukke slaapkamer waarin het kind moet slapen kan ook zorgen voor overprikkeling. Op deze leeftijd is de hechting van zeer groot belang. Het is voor hooggevoelige kinderen heel belangrijk dat ze veiligheid en geborgenheid ervaren. Er mag niet vergeten worden dat deze kinderen subtiele signalen vaker opmerken.

Het hoogsensitieve kind van 1 tot 5 jaar heeft vaak problemen met verandering en overprikkeling. Volgens Elaine Aron kan dit zich op vele manieren uiten: bijv. van onbekend eten tot wijzigingen in de dagelijkse routine. Een verrassing kan het hoogsensitieve kind ook erg van streek maken. Een verrassingsfeestje of cadeautjes leiden bij deze kinderen vaak tot weerstand en problemen. De thuissituatie is op deze leeftijd de voornaamste bron van overprikkeling. Daarnaast krijgen hooggevoelige peuters en kleuters zeer vaak last van angsten door enge films of verhalen.

Het hoogsensitieve kind van 5 tot 12 jaar heeft zeer veel voordeel bij orde, regelmaat en rust. Dit is de leeftijd waarop het vechten met broertjes of zusjes een hoogtepunt bereikt. Vanaf dan wordt een time-out zeer belangrijk. Een time-out mag voor een hooggevoelig kind niet als een straf gezien worden maar als een gelegenheid om te kalmeren. Hooggevoelige kinderen van deze leeftijd worden ook vaak geconfronteerd met videospelletjes, televisie en internet. Scholen bieden ook vaak veel naschoolse activiteiten aan. Toch is het belangrijk dat de stress beperkt wordt bij hoogsensitieve kinderen.

11822692_1048245935200410_6766460835421406103_n

Wanneer deze kinderen onder stress komen te staan kan dit zich uiten in het volgende gedrag:

  • Zich jonger gaan gedragen of weer krijgen met eerder verworven motorische vaardigheden (= regressief gedrag).
  • Kleine dingen kunnen plots grote obstakels worden.
  • Sterke emoties of een toegenomen prikkelbaarheid.
  • Meer fysieke problemen zoals allergie, hoofdpijn, buikpijn
  • Slaapproblemen of nachtmerries.
  • Hangerig gedrag vertonen
  • Afzonderingsgedrag zoals zich verbergen in de kast

Onderzoek toont aan dat hooggevoelige kinderen die onder stress komen te staan op school of thuis meer geneigd zijn om ziek te worden dan niet hooggevoelige kinderen. Wanneer hooggevoelige kinderen zonder al te veel stress opgevoed worden, zijn ze dan weer veel minder geneigd om ziekte en andere gevolgen te ontwikkelen dan niet hooggevoelige kinderen

Hoogsensitieve pubers en adolescenten ervaren volgens Elaine Aron vaak minder problemen dan andere pubers. Ze proberen om zich zo aangepast mogelijk te gedragen. Het nadeel hiervan is dat dit tot pesterijen en ander onrecht kan leiden. Sensitieve tieners hebben nood aan een zekere privacy waar ze zich kunnen ontspannen en nadenken. De puberteit is een sociale periode met zomerkampen, bands, vriendenclubs… Toch moeten hoogsensitieve personen een balans zien te vinden tussen te veel en te weinig activiteiten (en overprikkeling) in de wereld. Hooggevoelige adolescenten zijn zich van nature nog sterker bewust van hun “gebreken”. Ondertussen doen de meeste hoogsensitieve adolescenten het goed op intellectueel gebied, artistiek gebied of andere gebieden waar sensitiviteit gewaardeerd wordt. Er staan hen echter nog enkele ingrijpende veranderingen te wachten zoals het zoeken van een baan, een rijbewijs behalen, verhuizen…

1535658_10151892309977076_1335015025_n

Het hoogsensitieve kind op school

Hooggevoelige kinderen maken zich volgens Elain Aron zeer weinig schuldig aan vechten, pesten, stelen, spijbelen, drugsgebruik of het beledigen van een leerkracht. Ze kunnen wel bijdehand zijn of de clown uithangen. Hooggevoeligheid kan ook samengaan met hoogbegaafdheid maar minderbegaafde kinderen en normaalbegaafde kinderen kunnen evengoed hooggevoelig zijn. Het kunnen zeer uitmuntende leerlingen zijn die bovengemiddeld presteren. Dit kan leiden tot perfectionisme waardoor ze teveel tijd gaan besteden aan het voorbereiden van een huiswerk of een proefwerk. Andere hoogsensitieve kinderen (HSK ) zijn allesbehalve perfectionistisch.

Volgens Sanne van der Lubben kunnen we zes eigenschappen terugvinden van het hoogsensitieve kind in de klas:

Zes eigenschappen van het hoogsensitieve kind in de klas:

  1. Oog voor detail: wanneer er iets verandert in het klaslokaal valt dit een HSK al snel op. In de klas zijn er vele details waar te nemen die deze kinderen dan ook snel opmerken.
  2. Snel overprikkeld: door alle informatie die deze leerlingen in de klas ontvangen kunnen zij sneller overprikkeld geraken. Ze kunnen dan verschillende reacties vertonen die we verder zullen bespreken.
  3. Intense innerlijke reactie: door hun sterke innerlijke wereld kunnen deze kinderen een heftige reactie bieden op emotionele gebeurtenissen.
  4. Bewust van anderen hun gevoelens: Hoogsensitieve leerlingen begrijpen heel goed hoe anderen zich voelen. Ze hebben dus een zeer sterk inlevingsvermogen.
  5. Behoedzaam bij nieuwe situaties: hooggevoelige kinderen hebben vaak meer tijd nodig om te wennen aan nieuwe situaties. Bij de start van een nieuw schooljaar zijn er voor deze kinderen dan ook zeer veel on bekende situaties.
  6. Hoogsensitieve kinderen zijn anders en dit kan de aandacht trekken.
10471376_586638851454194_5303634213261550686_o

Zoals we merken, kan de schoolomgeving voor het hoogsensitieve kind een moeilijke omgeving zijn. Daarnaast is er voor het hoogsensitieve kind vaak veel negatiefs gaande op school, er wordt namelijk vaak gestraft en geplaagd. De meeste hoogsensitieve kinderen raken zeer hard overstuur door plagerijen. Dit komt vermoedelijk doordat ze de vijandigheid horen of dingen vrezen waarvan de spreker zich niet eens bewust is. Daarnaast wordt er ook veel gestraft en deze straffen zijn vaak niet aangepast aan de sensitiviteit van het kind. De leerkrachten passen in de klas ook vaak hun stemniveau aan de drukste kinderen aan. In een schoolsituatie is er ook constante druk. Hoogsensitieve kinderen presteren vaak ondermaats wanneer zij onder druk komen te staan. Daardoor onderpresteren veel hooggevoelige kinderen op school en komen ze moeilijker aan leren toe.

Deze kinderen kunnen zich helemaal anders gedragen op school (onzeker, verlegen, gesloten, angstig) dan thuis waar ze zich wel veilig voelen. Een veilig gevoel is voor het hoogsensitieve kind dan ook uitermate belangrijk. Veel van hen hebben ook sociale problemen op school, die ze ergens anders niet hebben. Op school verkeren ze namelijk in een zeer prikkelende omgeving waardoor ze vaak stiller zijn. Het gedrag van deze kinderen is dan ook context afhankelijk.

Oorzaken van hoogsensitiviteit

Hooggevoeligheid is een karaktereigenschap die in de meeste gevallen aangeboren is. Vaak zien we dat minstens den van de (groot)ouders hooggevoelig is. Er zijn verschillende onderzoeken bij eeneiige tweelingen gedaan die afzonderlijk opgroeiden maar zich op dezelfde manier ontwikkelden. De resultaten suggereren dat hoogsensitiviteit voor een deel genetisch bepaald is. Er is dus een vermoeden dat er bepaalde genen bestaan die leiden tot hoogsensitiviteit. Hooggevoeligheid lijkt ook samen te gaan met een sterkere werking van de rechter hersenhelft. Volgens Sanne van der Lubben is dit bij meerdere onderzoeken naar voren gekomen. Daarnaast spelen ook opvoedings- en omgevingsfactoren een belangrijke rol.

Elaine Aron merkt op dat bij kinderen die hoogsensitief geboren worden de eigenschap kan verdwijnen naar de achtergrond. Dit komt doordat ze worden aangespoord door hun ouders, school, of vrienden om zich harder op te stellen. Wanneer ze opgroeien in een groot gezin of in een drukke omgeving kan de sensitiviteit afnemen. De onderliggende eigenschap zal echter nooit volledig verdwijnen. Wanneer hooggevoeligheid bij kinderen al vroeg door de omgeving aanvaard en erkend wordt, dan is de kans groot dat het hoogsensitieve kind de mooie eigenschappen en de ongemakken al snel in zijn leven zal integreren. Indien dit gebeurt, dan verkleint het risico om later stress gerelateerde aandoeningen te ontwikkelen.

 10988488_910309552324565_3375816555343408009_n

Verschillende vormen van hoogsensitiviteit

Hooggevoeligheid bestaat in diverse vormen en gradaties (van sterk tot zeer sterk). Die verschillende vormen kunnen afzonderlijk of tegelijk voorkomen. Een drietal vormen van hoogsensitiviteit worden hieronder uitgewerkt:

*Fysiek hooggevoelig – Kinderen die fysiek hooggevoelig zijn, hebben vaak een lage pijngrens, kunnen bepaalde soorten stof niet verdragen, reageren anders op medicatie of hebben last van veel en hard lawaai

*Emotioneel hooggevoelig – Emotioneel hooggevoelig kunnen we ook psychisch hooggevoelig noemen. Deze kinderen nemen snel de stemmingen van anderen over, raken vlug overstuur, huilen sneller en zijn meer prikkel baar

Voorbeeld: “Jan huilt snel. Hij wordt diep geraakt door het lijden van anderen

Hooggevoelig voor nieuwe situaties

het hoogsensitieve kind kan bij de kleinste verandering uit hun evenwicht geraken. Onbekende mensen en onverwachte situaties kunnen hiervan de oorzaak zijn

Voorbeeld: “Jos heeft geen behoefte aan veel nieuwe dingen, hij houdt er zelfs niet van. Hij was woedend toen mama zijn versleten trui had weggegooid. De nieuwe blauwe trui die mama op de markt kocht, wil hij onder geen beding aantrekken. Jos is doods bang voor grote veranderingen, zoals verhuizen naar een andere stad.

images (50)

Het gevaar van overprikkeling

“Een prikkel is een stukje informatie van binnen of buiten ons lichaam dat via één van onze zintuigen ons lichaam binnenkomt. “

Overprikkeling ontstaat wanneer er teveel prikkels worden ontvangen en wanneer het zenuwstelsel niet alle binnengekomen prikkels kan verwerken. Hooggevoelige personen hebben vaker last van overprikkeling doordat ze van alles opmerken die anderen helemaal niet opmerken. Bovendien hebben hoogsensitieve kinderen een grotere gevoeligheid voor prikkels rondom hen. Hoogsensitieve kinderen ervaren niet alleen meer prikkels, ze ervaren deze ook intenser.

Prikkels zijn in vier categorieën te verdelen:

  1. Fysiek: bijv: kinderen die in de klas hun vinger opsteken.
  2. Cognitief: bijv: studie boeken vol illustraties.
  3. – Sociaal: bijv: de subgroepjes in de klas.
  4. Emotioneel: bijv: de intonatie van iemand zijn/haar stem.

In veel klassen is de tolerantie van de leerkrachten te laag voor hooggevoelige kinderen. Er wordt namelijk veel gebrabbel, getier en geplaag door de vingers gezien. Overprikkeling kan volgens Aron ook ontstaan door verandering, een opwindende dag of te veel lawaai. Hooggevoelige personen zijn hierdoor niet meer in staat om optimaal te presteren, aldus Aron, Elke persoon reageert anders op overprikkeling. Contact met een overprikkelde leerling is zeer moeilijk want de leerling is ook het contact met zichzelf kwijt. Hierbij spreekt men over lichamelijke, cognitieve en sociaal emotionele gevolgen van korte termijn overprikkeling.

 1528525_10151892311877076_1691251422_n

De effecten van overprikkeling op korte termijn

Lichamelijke effecten

  • – hartklopping / versnelde hartslag
  • – versnelde of oppervlakkige ademhaling – ogen meer gesloten houden
  • – grotere transpiratie / bibberen
  • – wijdere pupillen /stijvere spieren
  • – rood worden / onrust

Sociaal emotionele effecten

  • – irritatie / labiliteit
  • – vermoeidheid – slapeloosheid
  • – agressief gedrag – angst

Effecten op cognitief gebied

  • – geheugenverlies
  • – concentratieverlies – piekeren

Sommige hoogsensitieve kinderen die overprikkeld zijn, worden ongestructureerd, chaotisch en lijken concentratieproblemen te hebben doordat ze zo snel afgeleid zijn. Vaak wordt er dan gedacht aan ADHD of ADD. Andere overprikkelde hoogsensitieve kinderen slaan door en liggen krijsend op de vloer of zijn net heel rustig en trekken zich terug. Dit gedrag lijkt vaak op autisme. Volgens Aron denken volwassenen vaak niet aan hoogsensitiviteit wanneer hun kind woedeuitbarstingen heeft, buikpijn heeft of last heeft van perfectionisme.

De effecten van overprikkeling op lange termijn zijn veel ingrijpender. Hierover is nog niet veel gekend. Bij volwassenen kan dit leiden tot chronische vermoeidheid, stemmingswisselingen, depressies en verslaving

Aron heeft enkele suggesties in de omgang met overprikkeling. Enkele mogelijkheden zijn:

  • Bewust worden van de overprikkeling: leer de eerste signalen van overprikkeling zo vroeg mogelijk te herkennen.
  • Pas het tempo aan en neem genoeg rustmomenten.
  • Beperk onnodige prikkels.
  • Doe je ogen dicht om de prikkels buiten te sluiten.
10384925_293519204165057_6523524971348844189_n

tot slot:

Hooggevoeligheid of hoogsensitiviteit is geen afwijking of een ziekte is maar een karaktereigenschap die bij ong. 20% van onze bevolking voorkomt. Hooggevoeligheid is in de meeste gevallen aangeboren en lijkt vaker voor te komen bij vrouwen dan bij mannen. Hoogsensitiviteit wordt vaak verward met autisme en het asperger-syndroom, introversie en neurotiscisme, sociale angst, ADHD en ADD. Wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat hoogsensitiviteit daar niet aan gelinkt is. Om na te gaan of iemand al dan niet hooggevoelig is bestaat er de HSP-schaal. Dit is een zelftest die bestaat uit typerende kenmerken voor hooggevoeligheid, ontwikkeld door Elaine Aron. Hooggevoelige personen bezitten verschillende kenmerken die zowel positief als negatief kunnen zijn. Hooggevoelige kinderen bezitten leeftijdsspecifieke kenmerken. Er zijn verschillende vormen van hoogsensitiviteit, namelijk: fysiek hooggevoelig, emotioneel hooggevoelig en gevoelig voor nieuwe situaties. Het grootste probleem die hooggevoelige personen ervaren, is overprikkeling. Een te stimulerende omgeving kan bij hen namelijk tot overprikkeling leiden.

Zo …heel veel informatie over het gevoelige kind. Herken je er veel van? Misschien wel hoe je zelf als kind was… en als je nu zelf kinderen hebt, leer je ze zo veel beter te begrijpen. Over het hoe en waarom ze soms zo reageren of handelen….

Heb je er vragen over omdat iets in deze informatie nog niet duidelijk is? Dat kan altijd. Je mag me mailen helga.avana@gmail.com of bellen 06-23294969

Tot de volgende keer,

Warme groet, Helga

10603496_542053205926624_5810954886485815039_n

Vertel uw netwerk over ons

2 comments on “Nieuwsbrief November 2015 – Is jouw kind hoog sensitief? deel 2”

  1. Idelette Beantwoorden

    Dank je voor deze mooie beschouwing, in alles is er een klein dilemma, wat men soms ,heb ik het gevoel niet ziet.
    Op dit moment zijn vele van deze kinderen . ziek , met een ziekte die men niet kent,
    ik `krijg` ieder keer het gevoel, dat er sprake is van kortsluiting bij deze kinderen, daar er teveel tumult en chaos is in de wereld. Men heeft ook niet meer de tijd om te luisteren en te `voelen`naar deze kinderen.Hopelijk kunnen we allen samen deze kinderen wat `verlichting`geven en laten Weten dat ze gehoord worden.
    een warme en Universele groet over de Regenboog.
    Idelette

  2. Avana Beantwoorden

    Dank je wel voor je mooie aanvulling…
    Vaak is het de onwetendheid van de ouders van wat er zou kunnen zijn met hun kind. Zelf de kennis en de ervaring niet hebbende is dan aan de orde.
    Het is daarom zo belangrijk dat er veel informatie naar buiten gebracht wordt om ouders in deze reis te ondersteunen met die kennis..
    zoals deze informatie in de Nieuwsbrief.
    En onze krachten bundelen zodat er meer van deze info komt voor deze ouders en evt grootouders.
    Kinderen en ouders vinden de weg nu naar mijn praktijk om d.m.v magnetiseren en mijn ervaringen te delen, zichzelf en de kinderen te begrijpen. Zodat ze, zoals je dat al mooi omschrijft, gehoord worden en verlichting geven én ervaren.

    Liefdevolle groet,
    Helga

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *